Tıp Bayramı, her yıl 14 Mart’ta Türkiye’de tıp doktorlarının, tıp öğrencilerinin ve sağlık çalışanlarının hizmet sorunlarının tartışıldığı, bilime katkılarının ödüllendirildiği, mesleğin onurunun ve tarihinin anıldığı ulusal bir gündür.
14 Mart, Osmanlı döneminde modern tıp eğitiminin başladığı gün olarak kabul edilir. II. Mahmut döneminde Hekimbaşı Mustafa Behçet’in önerisiyle 14 Mart 1827’de Şehzadebaşı’ndaki Tulumbacıbaşı Konağı’nda Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Amire kurulmuş, Türkiye’de modern tıp eğitimi bu tarihte başlamıştır. Eğitim dili Fransızca olmuş, Batılı tarzda tıp eğitimi verilmiştir.
Ancak Tıp Bayramı’nın bugünkü anlamını kazanması, 1919’da İstanbul’un işgali sırasında tıp öğrencilerinin işgale karşı direnişi ile başlamıştır. Tıbbiye öğrencisi Hikmet Boran önderliğinde, 14 Mart 1919’da okullarının iki kulesi arasına dev bir Türk bayrağı asarak işgale meydan okuyan öğrenciler, dönemin ünlü hocalarının da desteğini almıştır. Bu eylem, İstanbul’daki ilk kitlesel işgal protestolarından biri olarak tarihe geçmiştir.
Cumhuriyet döneminde 1929-1937 yılları arasında Tıp Bayramı tarihi değiştirilmeye çalışılsa da, tıbbiye camiası 14 Mart’ın taşıdığı “direniş ruhu” nedeniyle tekrar bu tarihe dönmüştür. Günümüzde Tıp Haftası kapsamında beyaz önlük törenleri, hizmet plaketi takdimleri ve mesleki sorunların kamuoyuna duyurulması gibi etkinliklerle kutlanmaktadır.
Dünyada da benzer günler farklı tarihlerde kutlanmakta, ABD, Hindistan, İran, Küba ve Brezilya gibi ülkeler kendi tıp tarihleriyle bağlantılı özel günleri Tıp Bayramı veya Doktorlar Günü olarak anmaktadır.
Buse Yıldız
