Avrupa’da etkisini artıran rekor sıcak hava dalgası, yıllar önce hazırlanan iklim senaryolarını yeniden gündeme taşıdı. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 2014 yılında küresel farkındalık amacıyla hazırladığı “2050 yılı varsayımsal hava durumu bülteni”, bugün yaşanan sıcaklıklarla büyük ölçüde örtüşmeye başladı.
Fransa başta olmak üzere İspanya, Portekiz, İtalya ve Balkan ülkelerinde sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkmasıyla kırmızı alarm verilirken, uzmanlar aşırı hava olaylarının iklim değişikliğinin etkilerini daha görünür hale getirdiğini belirtiyor.
2014 yılında hazırlanan projede, ülkelerin gelecekte karşılaşabileceği hava koşulları canlandırılmıştı. Fransa için hazırlanan simülasyonda 2050 yazında sıcaklıkların 40 ila 43 derece arasında seyredeceği öngörülmüştü. O dönem kamuoyunun bazı kesimleri bu tahminleri “abartılı” olarak değerlendirmişti.
Ancak geçen yıllar içinde Avrupa’da yaşanan sıcak hava dalgaları bu tahminlerin sanıldığı kadar uzak olmadığını ortaya koydu. Fransa’da 2019 yılında sıcaklık rekoru kırılarak 46 derecenin üzeri ölçülürken, son yıllarda aşırı sıcaklar birçok Avrupa ülkesi için olağan hale gelmeye başladı.
2026 yazında etkili olan sıcak hava dalgasında da birçok bölgede termometreler 40 dereceyi aşarken, bazı kentlerde ölçülen değerler 2014 yılında 2050 için öngörülen seviyelere yaklaştı.
İklim bilimciler, tek bir sıcak hava olayının doğrudan küresel ısınmaya bağlanamayacağını ancak sera gazı emisyonlarının etkisiyle aşırı sıcaklıkların daha sık, daha uzun süreli ve daha şiddetli yaşandığını vurguluyor.
Avrupa’da etkili olan sıcak hava dalgası; orman yangınları, kuraklık, tarımsal üretimde düşüş ve sağlık sorunları gibi birçok riski beraberinde getirirken, geçmişte uzak bir gelecek senaryosu olarak görülen tahminlerin günümüzde yaşanan gerçeklerle örtüşmesi iklim krizinin boyutlarını bir kez daha gözler önüne serdi.
Sudenur Akarca
