Orta Doğu’da tansiyon yeniden yükselirken, ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelerin gölgesinde askeri senaryoların daha yüksek sesle konuşulmaya başlandığı iddia edildi.
Washington kulislerinden sızan bilgiler, diplomatik süreç devam etse de askeri hazırlıkların eş zamanlı sürdüğüne işaret ediyor.
Bir habere göre, üst düzey güvenlik yetkilileri ABD Başkanı Donald Trump’a, Amerikan ordusunun İran’a yönelik olası bir operasyon için hafta sonu itibarıyla hazır olabileceğini bildirdi. Ancak Trump’ın henüz nihai kararını vermediği ve sürecin değerlendirme aşamasında olduğu ifade edildi.
İddialara göre olası bir saldırı kararında, misilleme riskine karşı Orta Doğu’daki Amerikan personelinin Avrupa veya ABD’ye çekilmesi planlanıyor. Pentagon ise söz konusu değerlendirmeler hakkında resmi yorum yapmadı.
Basına konuşan kaynaklar da askeri seçeneklerin masada bulunduğunu doğrularken, Trump’ın danışmanları ve müttefikleriyle yoğun temas halinde olduğu belirtildi. Sürece yakın bir yetkili, ABD Başkanı’nın karar öncesi kapsamlı değerlendirmeler yaptığını aktardı.
Diplomatik temasların ise tamamen sona ermediği bildirildi. ABD’nin Orta Doğu Temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner aracılığıyla İran’la dolaylı görüşmeler yürütüldüğü ve gelişmeler hakkında Beyaz Saray’ın düzenli olarak bilgilendirildiği kaydedildi.
ABD’li yetkililer, İran’ın çatışmadan kaçınmaya yönelik yazılı bir öneri sunabileceğini öne sürerken, Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda ulusal güvenlik danışmanlarının İran dosyasını ele almak üzere bir araya geldiği belirtildi. Bölgeye konuşlandırılan ABD güçlerinin mart ortasına kadar hazırlıklarını tamamlamasının beklendiği ifade edildi.
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmek üzere İsrail’e ziyaret planladığı bildirildi. ABD’nin İran’a yönelik olası bir hamlesine ilişkin değerlendirmeler İsrail’de alarm seviyesinin yükselmesine neden olurken, iç cephe ve sivil savunma birimlerine hazırlık talimatı verildiği aktarıldı.
İsrail basını, Washington’un askeri bir operasyon başlatması halinde İran’ın İsrail’i hedef alabileceği ihtimali üzerinde durulduğunu yazdı. Bu kapsamda güvenlik toplantılarının artırıldığı ancak saldırının zamanlaması ve kapsamının belirsizliğini koruduğu ifade edildi.
Cenevre’de Umman aracılığında gerçekleştirilen ikinci tur nükleer görüşmeler yaklaşık 2,5 saat sürerken, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance görüşmelerin kısmi ilerleme sağladığını ancak baskının süreceğini açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ülkesinin nükleer silah peşinde olmadığını ve bu durumun doğrulanmasına hazır olduklarını söyledi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Washington yönetiminin önceliğinin diplomasi olduğunu ancak askeri hazırlıkların da sürdüğünü belirterek İran’ın anlaşmaya varmasının “akıllıca bir adım” olacağını ifade etti.
Diplomatik takvimin daraldığına yönelik değerlendirmeler artarken, ABD yönetiminde askeri seçenek ile diplomasi arasındaki çizginin giderek inceldiği yorumları yapılıyor. Bölgedeki gelişmelerin, Orta Doğu dengelerini etkileyebilecek kritik bir eşikte olduğu belirtiliyor.
Buse Yıldız
