ABD'den Çabahar Limanı'na Üçüncü Saldırı İddiası
İran devlet medyasında yer alan haberlere göre ABD, İran'ın güneydoğusunda bulunan Çabahar Limanı'ndaki deniz trafik kontrol kulesini bir haftayı aşkın sürede üçüncü kez hedef aldı. Son saldırının ardından yayımlanan görüntülerde kulenin tamamen çöktüğü görüldü.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in de sosyal medya hesabından kulenin yıkıldığı anı gösterdiği belirtilen görüntüyü paylaştığı ifade edildi. Ancak saldırının yol açtığı hasarın boyutuna ilişkin bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış ayrıntılı bir teknik rapor henüz yayımlanmadı.
Aynı Nokta Üç Kez Vuruldu
Çabahar'daki deniz trafik kontrol merkezi daha önce 8 Temmuz ve 15 Temmuz tarihlerinde düzenlenen saldırılarda da hasar görmüştü. İranlı yetkililer önceki saldırılarda can kaybı yaşanmadığını açıklarken, son saldırıyla birlikte kulenin üçüncü kez hedef alındığı bildirildi.
Liman Operasyonları Tehlikede
İran makamları daha önce limandaki yükleme ve boşaltma faaliyetlerinin sürdüğünü açıklamıştı. Son saldırının ardından ise limanın tamamen kapatıldığına ilişkin resmi bir doğrulama yapılmadı.
Bununla birlikte deniz trafik kontrol kulesinin devre dışı kalmasının, gemi giriş-çıkışlarının koordinasyonu, seyir güvenliği ve liman trafiğinin yönetimi açısından ciddi operasyonel risk oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Çabahar Neden Stratejik?
Umman Denizi kıyısındaki Çabahar Limanı, İran'ın doğrudan okyanusa açılan tek derin su limanı olma özelliğini taşıyor. Hürmüz Boğazı dışında yer alan liman, İran için stratejik bir alternatif olarak görülürken, Hindistan'ın Afganistan ve Orta Asya'ya Pakistan'ı kullanmadan ulaşabilmesini sağlayan kritik ticaret koridorunun da merkezinde bulunuyor.
Hindistan'ın 120 Milyon Dolarlık Yatırımı Bulunuyor
İran ile Hindistan, Mayıs 2024'te Çabahar Limanı'ndaki Şehid Beheşti Terminali'nin geliştirilmesi ve işletilmesi için 10 yıllık anlaşma imzalamıştı. Anlaşma kapsamında Hindistan Ports Global Limited'in yaklaşık 120 milyon dolarlık yatırım yapması ve terminal operasyonlarını 10 yıl boyunca yürütmesi kararlaştırılmıştı.
Bu nedenle saldırının yalnızca İran'ın liman kapasitesini değil, Hindistan'ın bölgedeki ekonomik ve jeopolitik planlarını da etkileyebileceği belirtiliyor.
Hedef Listesi Genişliyor
Uluslararası basında yer alan değerlendirmelere göre son operasyonlarda yalnızca askeri tesisler değil; köprüler, demir yolu bağlantıları, elektrik altyapısı, havaalanları ve kıyı gözetleme sistemleri de hedef alındı.
ABD, operasyonların İran'ın füze, İHA, hava savunma ve kıyı gözetleme kapasitesini zayıflatmayı amaçladığını savunurken, Tahran yönetimi saldırıları egemenliğine ve sivil altyapısına yönelik ihlal olarak nitelendiriyor.
Bölgesel Ticaret İçin Yeni Risk
Uzmanlar, Çabahar Limanı'nın zarar görmesinin yalnızca İran'ı değil, Hindistan, Afganistan ve Orta Asya ülkeleri arasındaki ticaret koridorlarını da etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Saldırıların sürmesi halinde deniz taşımacılığı maliyetlerinin artması, sigorta primlerinin yükselmesi ve ticaret rotalarında değişiklik yaşanması ihtimali değerlendiriliyor.
Uğur Çağrı Güngör
