Afganistan’da Taliban yönetimi, ülkedeki kadınların okullara erişimini kalıcı olarak yasakladı. Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanan karara göre, kadınlar artık ilkokuldan üniversiteye kadar tüm eğitim kurumlarına giremeyecek.
Taliban’ın Ağustos 2021’de yönetimi ele geçirmesinin ardından kadınların eğitime erişimi kademeli olarak sınırlandırılmış, başlangıçta geçici olduğu belirtilen yasaklar zamanla kalıcı hale gelmişti. Üniversitelerde kadın öğrencilerin eğitimine önceki yıllarda getirilen yasakların ardından şimdi tüm eğitim ve öğretim kurumları kadınlara kapatıldı.
Öte yandan, Taliban’ın 2026 yılı başında hazırladığı yeni ceza yasası taslakları uluslararası hukuk çevrelerinde endişe yarattı. Metinlerde "köle" teriminin kullanıldığı iddia edilirken, hukukçular bunun modern hukuk normlarıyla çeliştiğini vurguladı. Uzmanlar, cezaların “özgür birey” ve “köle” ayrımına dayalı belirlenmesinin 1923’te kaldırılan kölelik kavramını sisteme geri getirme riski taşıdığını belirtiyor.
Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, Afgan kadınlarının mevcut durumunu “yaşayan kölelik” ve “cinsiyet apartheidı” olarak nitelendiriyor. Kadınların eğitim ve çalışma haklarından yoksun bırakılması, kamusal alanda erkek refakatçisi olmadan bulunmalarının yasaklanması, modern hukuk literatüründe “kölelik benzeri uygulamalar” olarak değerlendiriliyor.
Sılanur Atila
