Kayseri’de düzenlenen 57’nci TÜBİTAK Lise Projeleri Yarışması Bölge Sergisi’nde, Aksaray Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri tarafından geliştirilen akıllı sistem, yangın ve kimyasal reaksiyon türlerini analiz ederek doğru müdahale yöntemini belirliyor. Yaklaşık 2 yıllık çalışmanın ürünü olan proje, özellikle endüstriyel tesisler, laboratuvarlar ve toplu yaşam alanlarındaki olası tehlikelerde kritik öneme sahip.
Projeyi geliştiren ekip adına konuşan 16 yaşındaki Enes Özkaya, “Projemizde ‘Tehlike var mı?’ sorusundan ziyade ‘Tehlike nedir ve nasıl müdahale edilmelidir?’ sorularına yanıt aradık” dedi. Özkaya, yanlış müdahalenin ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekerek, yağ ve bazı kimyasal yangınlarda su kullanımının patlama ve zehirli gaz riski taşıdığını vurguladı.
Prototipin çalışma prensibine değinen Özkaya, robotun kimyasal reaksiyonların yaydığı dalga boylarını optik spektrometre ile algıladığını, verilerin Raspberry Pi tabanlı sistem üzerinden analiz edilerek spektral grafikler oluşturulduğunu söyledi. Grafikler, hafızadaki referans verilerle Pearson korelasyon yöntemiyle karşılaştırılıyor ve belirlenen eşik değer üzerinde sistem, yangın veya reaksiyon türünü sınıflandırarak uygun müdahale yöntemini belirliyor.
Özkaya, projeyi daha ileri seviyeye taşımayı hedeflediklerini belirterek, patent başvurusu yapmayı, veri kütüphanesini genişletmeyi ve sistemi tam otonom hâle getirmeyi planladıklarını ifade etti. Ekip, yarışmada derece elde ederek Kayseri’yi Ankara’daki finalde temsil etmeyi amaçlıyor.
Musa Yusuf Işık
