Türkiye’de kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi güçlendirmek ve Akaryakıt satışlarında şeffaflığı artırmak amacıyla hayata geçirilen Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS), araç bazında yapılan yakıt alımlarının elektronik ortamda izlenmesini sağlayacak. Sistemin sağlıklı bir şekilde işletilebilmesi için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), ilgili kişi ve kurumlara çeşitli yükümlülükler getirdi ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kesin tarihler belirledi. Bu sürelere uyulmaması halinde cezai yaptırımların uygulanacağı uyarısında da bulunuldu.
Akaryakıt sektöründe vergi güvenliğini artırmayı hedefleyen UTTS kapsamında, tüm başvuru ve kurulum işlemlerinin 30 Nisan 2025 tarihine kadar tamamlanması gerekiyor. GİB tarafından yapılan açıklamada, belirtilen tarihe kadar işlemlerini bitirmeyen akaryakıt istasyonu işletmecileri ve araç sahiplerinin çeşitli cezalarla karşılaşabileceği vurgulandı. Bu nedenle tüm ilgili tarafların belirtilen süreye hassasiyetle riayet etmeleri büyük önem taşıyor.
UTTS'nin sağlıklı çalışabilmesi için hem akaryakıt istasyonlarına hem de belirli taşıt gruplarına özel cihazların takılması şart. İstasyonlardaki pompa tabancalarına Taşıt Tanıma Okuyucu (TTO), tabanca aparatlarına ise Tabanca İletişim Modülü (TİM) kurulacak. Ticari veya kiralık taşıtlara ise Taşıt Tanıma Birimi (TTB) montajı zorunlu olacak. Bu cihazlar sayesinde alınan akaryakıt, otomatik olarak taşıtın plaka bilgisiyle eşleştirilecek ve kayıt altına alınacak. Sistemin yasal temeli ise, 5 Ekim 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan "Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi Uygulama Genel Tebliği" ile oluşturuldu. Tebliğ, uygulamanın kapsamı ve esasları hakkında ayrıntılı düzenlemeler getiriyor.
UTTS donanımlarının taşıtlara entegrasyonu için farklı araç gruplarına özel takvimler belirlendi.
İşletmeye kayıtlı ya da kiralık ve iş amacıyla kullanılan taşıtlar için 31 Ocak 2025 tarihine kadar TTB taktırılması gerekiyordu.
Benzin veya motorin dışında farklı yakıt türleri kullanan araçlar için son tarih 31 Aralık 2025 olarak belirlendi.
Mevcut Taşıt Tanıma Sistemi'ni kullanan ancak UTTS kapsamına tam olarak girmeyen taşıtlar için ise TTB taktırma yükümlülüğü 1 Temmuz 2025 itibarıyla başlayacak.
Bu esnek takvim, farklı kullanıcı ihtiyaçlarına ve sektördeki çeşitliliğe göre planlandı.
Akaryakıt istasyonu işletmecileri ve taşıt sahipleri için en önemli konu, gerekli cihazların ve modüllerin montajlarının zamanında tamamlanmasıdır. Başvurular utts.gov.tr adresinden yapılacak ve işlemler yine bu kanal üzerinden takip edilebilecek. Tüm montajların ve başvuruların 30 Nisan 2025 tarihine kadar tamamlanması zorunludur. Bu tarihe kadar işlemlerini tamamlamayanlar hem idari para cezaları hem de sistemden yararlanamama riski ile karşı karşıya kalabilecekler.
Gelir İdaresi Başkanlığı, yayımladığı açıklamada, "Hak kayıplarının ve cezai yaptırımların önüne geçmek için hem akaryakıt istasyonu işletmecilerinin hem de TTB taktırması zorunlu olan taşıt sahiplerinin genel tebliğde belirtilen kurallara ve sürelere eksiksiz şekilde uymaları büyük önem arz etmektedir." ifadelerine yer verdi.
Daha fazla bilgi ve güncel gelişmeler için utts.gov.tr internet sitesi ziyaret edilebilir.
