Ay'a Çarpıp Dünya'yı Selamlayabilir

Aralık 2024’te tespit edilen YR4 asteroidinin, ilk gözlemlerde Dünya’ya çarpma ihtimali olduğu düşünülmüştü. Yapılan hesaplamalarda bu olasılık yüzde 3,1 olarak açıklanmıştı. Ancak ilerleyen dönemde gerçekleştirilen yeni gözlemler sonucunda, asteroidin dünya için bir tehdit oluşturmadığı kesinleşti.

Bilim insanları, 2024 YR4’ün 22 Aralık 2032 tarihinde Ay’a yaklaşık yüzde 4 ihtimalle çarpabileceğini öngörüyor. Olası bir çarpışma sırasında kopacak küçük göktaşı parçalarının Dünya’ya yakın geçiş yapabileceği belirtiliyor. Uzaya saçılacak bu parçaların uydulara ve astronotlara zarar verme ihtimalinin ise yaklaşık yüzde 1 olduğu ifade ediliyor.

NASA havacılık mühendisi Brent Barbee, AGU toplantısında yaptığı açıklamada, “Bu durum Dünya yörüngesindeki varlıklar için çeşitli riskler oluşturabilir” dedi.

Hiroşima bombasının 400 katı enerji

YR4’ün Ay’a çarpması halinde açığa çıkacak enerjinin, yaklaşık 6 milyon ton TNT patlamasına ya da Hiroşima’ya atılan atom bombasının yaklaşık 400 katı bir etkiye eşdeğer olabileceği belirtiliyor.

Asteroitin boyutuna ilişkin veriler, James Webb uzay Teleskobu’nun Mart 2025’te çektiği görüntüler üzerinden tahmin ediliyor. Bilim insanları YR4’ün yaklaşık 60 metre genişliğinde olabileceğini değerlendiriyor.

Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı’ndan astronom Patrick King, çarpışmanın Ay’ın Dünya’ya bakan yüzünde gerçekleşme ihtimalinin yüzde 86 olduğunu söyledi. King, böyle bir çarpışma sonucunda oluşacak parlama olayının, uygun koşullarda Dünya’dan çıplak gözle ya da teleskoplarla görülebileceğini belirtti.

Asteroit saptırılabilir mi?

Bilim insanları, asteroidin kesin kütle ve yapısının belirlenmesi halinde yörüngesinin değiştirilebileceğini ifade ediyor. Önerilen yöntemler arasında, hızlı hareket eden bir çarpıcı araçla asteroidin vurulması veya kontrollü bir nükleer patlama ile parçalanması yer alıyor. Ancak bu tür müdahalelerin, Ay’a çarpma tarihinden en az üç ay önce gerçekleştirilmesi gerekiyor.

NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu’nun Şubat 2026’da YR4’ü yeniden gözlemlemesi ve kritik veriler elde etmesi bekleniyor. Önümüzdeki yıllarda ayrıca bir keşif aracının da uzaya gönderilmesi planlanıyor.

İbrahim Esat Güler