Nobel ödüllü Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar ve ekibinin, agresif ve ölümcül bir beyin kanseri türü olan glioblastomaya yönelik yürüttüğü çalışmalar, bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Cumhuriyet gazetesi yazarı Orhan Bursalı’nın aktardığına göre, Sancar ve ekibi fareler üzerinde yürüttükleri deneyleri tamamladı ve geliştirilen yöntemin glioblastomalı farelerde kanseri yüzde 100 oranında yok ettiği belirlendi.
Uzun süredir devam eden bu çalışmalarda, laboratuvarlarda yaygın olarak kullanılan EdU adlı molekül ile glioblastoma tedavisinde halihazırda kullanılan Temozolomid (TMZ) ilacı birlikte uygulandı. İki ilacın kombinasyonunun, kanserli hücreleri tamamen yok ettiği ve sağ kalım oranlarını olağanüstü düzeyde artırdığı gözlemlendi.
Çalışmanın sonuçları, Prof. Dr. Sancar’ın da üyesi olduğu Amerikan Bilimler Akademisi’nin bilimsel dergisi PNAS’ta yayımlandı. Araştırmada farklı preklinik glioblastoma fare modelleri kullanılırken, tedavi uygulanan tüm farelerin 250 günden fazla yaşadığı ve deney süresi boyunca hayatta kaldığı kaydedildi.
Araştırmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Aziz Sancar, farelerde elde edilen bu başarının insanlarda da aynı sonucu verip vermeyeceğinin henüz bilinmediğini vurguladı. İnsanlarda klinik deneylere geçilebilmesi için Amerikan Sağlık Enstitüsü’nden gerekli izinlerin alınması gerektiğini belirten Sancar, laboratuvarının klinik deney başvurusu için hazırlık yaptığını ifade etti.
Glioblastoma, günümüzde teşhis konulan hastaların yalnızca yaklaşık yüzde 7’sinin beş yıldan fazla hayatta kalabildiği, tedavisi son derece zor bir kanser türü olarak biliniyor. Mevcut standart tedaviler sınırlı başarı sağlarken, yeni yöntemin sağlıklı beyin dokusuna zarar vermeden tümör hücrelerini yok ettiği de yayımlanan makalede yer aldı.
Orhan Bursalı’nın aktardığına göre Prof. Dr. Sancar, insan deneylerinin iki yıldan önce başlamasının zor olduğunu belirterek, “Farelerde başardık ama yöntemin insanlarda da aynı sonucu verip vermeyeceğini klinik çalışmalar gösterecek” değerlendirmesinde bulundu.
Sılanur Atila
