Başbuğ Alparslan Türkeş'in Hayatı ve Siyasi Mücadelesi

Eski Türkiye Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı Alparslan Türkeş, 25 Kasım 1917’de Lefkoşe’de doğmuştur. Babası Ahmet Hamdi Efendi, annesi Fatımatül Zehra Hanım’dır. Aslen Kayserili olan Türkeş’in büyük dedesi Arif Ağa, Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesi Yukarı Köşgerli Köyü’nden Kıbrıs’a göç etmiştir. İlk ve orta eğitimini Lefkoşe’de tamamlayan Türkeş, ailesiyle birlikte İngiliz işgali altındaki Kıbrıs’tan Türkiye’ye göç ederek İstanbul’a yerleşmiştir.

 

1933 yılında Kuleli Askeri Lisesi’ne giren Türkeş, 1939’da mezun olarak Harp Okulu’na devam etmiş, başarılı eğitiminden sonra kurmay subay olarak mezun olmuştur. 1940 yılında Isparta’da Muzaffer Hanım ile evlenen Türkeş’in Ayzit, Umay, Selcen, Sevenbige (Çağrı) ve Yıldırım Tuğrul adında çocukları olmuştur. Muzaffer Hanım 1974’te vefat etmiş, 1976’da Sevâl Hanım ile ikinci evliliğini yapmış, bu evlilikten Ayyüce ve Ahmet Kutalmış dünyaya gelmiştir.

 

3 Mayıs 1944 Milliyetçilik Olayı sırasında Ankara’da yapılan yürüyüş sonrası Türkeş ve diğer milliyetçi aydınlar tutuklanmış, “vatan hainliği” suçlamasıyla sorgulanmıştır. Türkeş, “Yeryüzünde her şeyden çok milletimi ve vatanımı severim” diyerek savunma yapmış, bir yıl hücre hapsi yaşamış, 9 ay 10 gün hapis cezası almış ve daha sonra Askeri Yargıtay tarafından beraat etmiştir.

 

1948’de Genelkurmay tarafından Amerika’ya gönderilen Türkeş, piyade okulu ve Amerikan Harp Akademisi’nde eğitim almış, kurmay binbaşı olarak Washington’daki Türk Genelkurmay Temsil Heyeti’ne atanmış, International Economics tahsili görmüş ve 1959’da Almanya’da Atom ve Nükleer Okulu’nu tamamlamıştır. İngilizce ve Fransızca’yı iyi derecede bilen Türkeş, NATO toplantılarında Türkiye’yi temsil etmiştir.

 

27 Mayıs 1960 Darbesi sonrası Milli Birlik Komitesi üyesi olarak Başbakanlık Müsteşarlığı görevini üstlenen Türkeş, Devlet Planlama Teşkilatı ve kültür bütünlüğü kanun tasarılarını yasalaştırmıştır. 13 Kasım 1960’ta komiteden çıkarılarak Hindistan Yeni Delhi’ye gönderilmiş, burada da hükümete sürekli mektuplar aracılığıyla uyarılarda bulunmuştur.

 

Türkiye’ye dönüşü sonrası 23 Şubat 1963’te “Huzur ve Yükseliş Derneği”ni kurmuş, Talat Aydemir’in darbe teşebbüsü nedeniyle 21 Mayıs 1963’te tutuklanmış, Mamak Askeri Cezaevi’nde dört ay hücre hapsinde kalmış ve beraat etmiştir.

 

31 Mart 1964’te Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) üye olarak parti genel müfettişliğini üstlenen Türkeş, 1 Ağustos 1965’te genel başkanlığa seçilmiş ve 1969’da partinin ismini Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirmiştir. 1965-1980 arasında dört dönem milletvekilliği yapmış, 1. ve 2. Milliyetçi Cephe hükümetlerinde başbakan yardımcılığı görevlerinde bulunmuştur.

 

12 Eylül 1980 sonrası sıkıyönetim tarafından tevkif edilen Türkeş, “MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası” nedeniyle 4,5 yıl tutuklu kalmış, 9 Nisan 1985’te tahliye olmuştur. 6 Eylül 1987’de siyasi yasakların kalkmasıyla MÇP’ye katılmış, 4 Ekim 1987’de Milliyetçi Çalışma Partisi Genel Başkanlığı’na seçilmiştir.

 

12 Eylül sonrası kapatılan MHP’nin isim ve amblem hakları 27 Aralık 1992’de Türkeş’e devredilmiş, 24 Ocak 1993’te yapılan kongrede MÇP yerine MHP kurulmuş ve Türkeş genel başkan olmuştur. 24 Aralık 1995 seçimlerinde Adana’dan milletvekili adayı olmuş, %10 barajına takıldığı için meclise girememiştir.

 

Başbuğ Alparslan Türkeş, 4 Nisan 1997’de vefat etmiş, Kabri, Ankara'nın Yenimahalle ilçesinin Emniyet mahallesinde bulunmaktadır.

 

Seda Kantekin