Seyit Ali Çabuk, bilinen adıyla Seyit Onbaşı (Eylül 1889 – 1 Aralık 1939), I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Cephesi'nde görev yapan Türk askeridir. Rumeli Mecidiye Tabyası’nda görevli olduğu sırada, İngiliz donanmasının geçişini engellemek amacıyla sırtladığı top mermisiyle HMS Ocean adlı zırhlıyı hedef alarak kontrolsüz hâle gelmesine ve mayına çarpıp batmasına sebep olmuştur. Bu olay, halk arasında efsanevi bir anlatıya dönüşmüştür.
1889 yılında Balıkesir’in Havran ilçesinde doğan Seyit Onbaşı, 1909 yılında Osmanlı Ordusu’na katılmış ve Balkan Savaşları’nda da görev almıştır. 1914 yılında Çanakkale Cephesi’nde topçu eri olarak göreve başlamış, 18 Mart 1915’te gerçekleşen yoğun bombardıman sırasında cephaneliğe isabet eden bir mermi sonucu bataryadaki birçok asker hayatını kaybetmiş, sadece Seyit Ali ve arkadaşı Niğdeli Ali yara almadan kurtulmuştur.
Bombardıman sırasında Mecidiye Tabyası’nda yalnızca bir top çalışır durumdaydı. Topun mermi kaldırma mekanizması bozulmuş olduğundan, Seyit Onbaşı ve Niğdeli Ali, sırtlarına aldıkları 215-276 kilogramlık mermiyi topa yerleştirip üçüncü atışta HMS Ocean’ı vurmuştur. Gemi kontrolsüz hâle gelmiş ve Nusret mayın gemisinin döşediği mayına çarparak batmıştır. Bu kahramanlığı nedeniyle Seyit Onbaşı’ya onbaşılık unvanı verilmiştir.
Savaş sonrası köyüne dönen Seyit Onbaşı, ormancılık ve kömürcülük yapmış, Kurtuluş Savaşı sırasında tekrar orduda görev almıştır. İki evlilikten toplam beş çocuğu olmuştur. 1934 yılında Mustafa Kemal Atatürk ile görüşmüş ve Soyadı Kanunu ile Çabuk soyadını almıştır. Ömrünün son yıllarında zeytinyağı fabrikasında ve ayakkabı tamirciliği yapmış, 1 Aralık 1939’da zatürre nedeniyle vefat etmiştir.
Ölümünden sonra köyünün adı Koca Seyit olarak değiştirilmiş ve 2006 yılında mezarı anısına Koca Seyit Anıtı yaptırılmıştır. Ayrıca, Kilitbahir ve Tarsus’ta heykelleri yer almakta, Balıkesir-Edremit Havalimanı ise Seyit Onbaşı’nın adını taşımaktadır. Seyit Onbaşı’nın kahramanlığı, birçok roman ve eserde Çanakkale destanı anlatısında yer bulmuştur.
Buse Yıldız
