Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, erken emeklilik ve sigortalılık süreçlerine dair merak edilen tüm detayları açıkladı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bir yandan emeklilik süreçlerini hızlandırırken, diğer yandan usulsüzlüklerin önüne geçmek için geriye dönük denetimlerini sıklaştırdı.
Emeklilik sisteminde sigortalılık başlangıcı, kişinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihi ifade ederken, sigortalılık süresi işe başlanan tarih ile emeklilik veya vefat tarihi arasında geçen zaman dilimini tanımlar. Emeklilik için gerekli olan prim günü hesabında ilk sigortalı olunan tarih esas alınır. Öte yandan, 25 yıllık sigortalılık süresinin hesaplanmasında kişinin 18 yaşını doldurduğu tarih dikkate alınmaktadır.
18 yaşından önce ödenen primler sgk tarafından geçerli kabul edilerek toplam prim gün sayısına dahil edilir ve emeklilik sürecinde prim avantajı sağlar. Ancak bu süreler ne kadar uzun olursa olsun kıdem tazminatı hesabına dahil edilmemektedir. Ayrıca, ebeveyne ait iş yerlerinde 18 yaşından önce yapılan çalışmaların geçerli sayılması için vasi katılımıyla yapılmış ve hakim tarafından onaylanmış bir hizmet sözleşmesi zorunludur; aksi takdirde bu primler geçersiz sayılır.
Staj dönemlerinde sadece iş kazası ve meslek hastalığı primleri yatırıldığı için bu süreler emeklilik prim gününe dahil edilmez, sadece sistemde sicil başlangıcı olarak görünür. Son olarak, SGK tarafından geriye dönük yapılan denetimlerde sahte sigortalılık tespiti durumunda emeklilik işlemleri iptal edilmektedir. Yapılan son incelemeler sonucunda 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edilmiştir.
2023 yılının Mart ayından 2026'nın Ocak ayına kadar olan süreçte 2,6 milyonu EYT kapsamında olmak üzere toplam 3,3 milyon kişi emeklilik hakkı kazanmıştır.
Sılanur Atila
