Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İngiliz basınına verdiği röportajda ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelere ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Fidan, sürecin kapsamının genişletilmesi halinde bölgenin yeni bir savaş riskiyle karşı karşıya kalabileceğini söyledi.
Hakan Fidan, Financial Times’a yaptığı açıklamada hem Washington’un hem de Tahran’ın nükleer anlaşma konusunda uzlaşmaya hazır göründüğünü belirtti. İran’ın, 2015’te imzalanan anlaşmadaki gibi uranyum zenginleştirme seviyelerine sınırlama ve sıkı denetim mekanizmalarını kabul edebileceğini ifade eden Fidan, tarafların karşılıklı olarak birbirlerinin sınırlarını anladığını kaydetti.
Fidan, ABD’nin İran’ın balistik füze programı ve bölgedeki milis gruplara desteği gibi başlıkları da aynı anda müzakere masasına getirmekte ısrar etmesinin süreci çıkmaza sokabileceğini vurguladı. “Tüm konular aynı anda ele alınırsa nükleer dosya bile ilerlemez. Bunun sonucu bölgede yeni bir savaş olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Maskat’ta gerçekleştirilen dolaylı temaslara da değinen Fidan, ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileri ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki görüşmelerin “olumlu bir ilk adım” olarak görüldüğünü aktardı. Ancak diplomatik kaynakların sürecin önünde ciddi zorluklar bulunduğu konusunda uyarıda bulunduğunu ifade etti.
Trump’ın anlaşmanın kapsamına ilişkin mesajlarının zaman zaman farklılık gösterdiğine dikkat çekilen haberde, Washington’un daha önce füze programı ve vekil güçlere desteğin kesilmesini şart koştuğu, ancak son açıklamalarda yalnızca nükleer programı kapsayan bir anlaşmanın da kabul edilebilir olabileceğinin dile getirildiği belirtildi.
Bölge ülkelerinin rolüne de işaret eden Fidan, Türkiye’nin yanı sıra Katar, Umman ve Mısır’ın sürece yapıcı katkı sunmaya çalıştığını kaydetti. İran’ın ABD ile yapacağı herhangi bir anlaşmayı bölgesel güveni artıracak adımlarla desteklemesinin önemine vurgu yapan Fidan, bölgede ciddi bir güven açığı bulunduğunu söyledi.
İsrail’in güvenlik önceliklerine de değinen Fidan, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun Washington temaslarının süreci etkileyebileceğine işaret etti. İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünü korumayı temel hedef olarak gördüğünü ifade etti.
İran’daki protestolar ve ekonomik sıkıntılarla ilgili değerlendirmelerde de bulunan Fidan, yaptırımların toplum üzerindeki etkisinin farkında olunduğunu belirterek, rejim değişikliği beklemediğini ancak devlet kurumlarının zarar görebileceğini dile getirdi.
Buse Yıldız
