İran’da derinleşen ekonomik darboğaz, kısa sürede ülke çapında rejim karşıtı gösterilere dönüştü. İran riyalinin dolar karşısında tarihi düzeyde değer kaybetmesiyle başlayan tepkiler, özellikle çarşı ve pazar esnafının öncülüğünde örgütlenerek birçok kente yayıldı.
Güvenlik güçlerinin sert müdahalelerine rağmen protestolar farklı şehirlerde devam ederken, resmi olmayan bilgilere göre olaylarda şimdiye kadar en az 42 kişi yaşamını yitirdi, 2 bin 277 kişi gözaltına alındı. Gösterilerin hem kapsamı hem de dili, ülkedeki huzursuzluğun derinleştiğini ortaya koyuyor.
Kadınlardan simgesel protesto
Eylemler sırasında en çok dikkat çeken görüntüler, bazı İranlı kadınların dini lider Ayetullah Ali Hamaney ile İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ruhullah Humeyni’nin fotoğraflarını yakarak bu alevlerle sigaralarını yaktıkları anlar oldu. Sosyal medyada özellikle X platformunda hızla yayılan bu görüntüler, rejime yönelik sembolik bir başkaldırı olarak yorumlandı.
Protestoların ilk günlerinde açıklama yapan Hamaney, halkın yaşadığı ekonomik sıkıntıları anladığını belirtmiş, ancak eylemlerin büyümesiyle birlikte düzeni bozanlara karşı sert adımlar atılacağını duyurmuştu.
Uluslararası tepkiler
Gösteriler, ülke sınırlarını aşarak uluslararası gündeme de taşındı. ABD ve İsrail’den protestoculara destek mesajları gelirken, ABD Başkanı Donald Trump, eylemcilere yönelik şiddet uygulanması halinde Washington’un protestocuların yanında duracağını açıklamıştı.
Öte yandan İngiliz basınında yer alan bazı haberlerde, İran lideri Hamaney’in rejimin çökmesi ihtimaline karşı Moskova’ya yönelik olası bir kaçış planı üzerinde durduğu yönündeki iddialar gündeme getirildi. İran’daki gelişmeler, hem içeride hem de dış politikada yakından izlenmeye devam ediyor.
Kaynak: Haber Merkezi
Berdan Altun
