Kayseri’nin geçmişten günümüze uzanan üretim ve çözüm odaklı şehir kültürünün önemli örneklerinden biri olan buzhaneler, modern buzdolaplarından yüzyıllar önce soğutma ihtiyacını karşılıyordu.
Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı’nın aktardığı bilgilere göre, 18. yüzyıl Kayseri’sinde yaz aylarında serinlemek ve gıdaları korumak için Erciyes Dağı’nın karlarından faydalanılıyordu. Talas ve Germir çevresinde dağ yamacına oyulan taş yapılar, dönemin doğal soğuk hava depoları olarak kullanılıyordu.
Kış aylarında Erciyes’in yüksek kesimlerinden kesilen kar ve buz kütleleri, katırlarla şehre taşınıyor ve bu özel yapılarda muhafaza ediliyordu. Karın uzun süre dayanabilmesi için üzeri saman, keçe ve toprakla kapatılarak erimesi yavaşlatılıyordu.
Bahar aylarından itibaren buzhanelerde saklanan buzlar, Kayseri’nin günlük yaşamında önemli bir yere sahip oluyordu. Şerbetçiler soğuk içecek hazırlamak için bu buzlardan yararlanırken, kasaplar da etlerin daha uzun süre korunmasını sağlıyordu.
Erciyes’in karının yaz aylarında Kayseri sofralarına kadar ulaşması, dönemin insanlarının doğayı kullanma becerisini ve ticari organizasyon kabiliyetini ortaya koyuyordu. Günümüzde elektrikle çalışan soğutma sistemlerinin yerini aldığı bu yöntem, Kayseri’nin tarihi mirası içerisinde dikkat çeken örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Kayseri: Haber Merkezi
Sudenur Akarca
