Kayseri’nin tarihi yapılarından Yoğunburç ve çevresindeki iç kale, ayrıntılı bir şekilde kayıt altına alındı. Yoğun Burç’un alt katı zindan, üst katı ise “Paspan Dairesi” olarak kullanılırken, buradaki Paspan Başı ve ekibi, sur boyunca nöbetçi sevkinden sorumluydu.
Kale surlarının beş kapısı bulunuyor: Sivas Kapısı, Yeni Kapı, Meydan Kapısı, Boyacı Kapısı ve Kiçi Kapı. İç kale, ondokuz mahalleden oluşuyor ve gayrimuntazam bir üçgen biçiminde uzanıyor. İç kaleye giriş Sivas Kapısı’ndan sağlanıyor ve kapının iki yanında Dizdar Ağası Dairesi yani Kapıcı Başı Konağı yer alıyor.
Yoğun Burç ve çevresindeki kulelerden nöbetçiler sevk edilip, sur boyunca yerleştiriliyordu. İç kalede At Meydanı bulunuyor ve burada askerî eğitim ile güreş gibi etkinlikler icra ediliyordu. Ayrıca kalenin etrafında hendekler ve mera alanları yer alıyor, şehir dışında Konuklar Mahallesi ve Konuklar Mezrası gibi yerleşimler bulunuyordu.
Tarihî kayıtlara göre, Hürrem Çavuş ve Sultan Mahallesi gibi bölgeler, eski Hükümet ve Mahkeme Daireleri arsası üzerinde şekillenmiş, bu alanlarda “Eski Saray” ve “Eski Mahkeme” gibi isimler kullanılmıştı.
Kayseri’nin bu tarihi alanlarının detayları, kentin geçmişine ışık tutuyor ve iç kalenin hem askerî hem de sosyal yaşamını gözler önüne seriyor.
Yusuf Kartal
