Kayserili Mihran Efendi, 1850 yılında Deliklitaş Mahallesi’nde doğdu. Babası Karabet Nakkaşoğlu’nun genç yaşta vefat etmesi üzerine İstanbul’a göç eden Mihran Efendi, burada hem hamallık yaptı hem de Sanat Mektebi’nden ‘mürettip’ olarak mezun oldu. Mezuniyetinin ardından küçük bir matbaa kuran Mihran Efendi, kısa sürede becerikliliği ve çalışkanlığı ile adını duyurdu.
1875 yılında Rum Papadopulos’un sahibi olduğu Sabah Gazetesi’nin İdari İşler Müdürlüğü’ne getirilen Mihran Efendi, 1882 yılında henüz 32 yaşındayken gazetenin sahibi oldu. Bu dönemde Yıldız Sarayı çevresi ile yakın ilişkiler kuran Mihran Efendi, II. Abdülhamid ile de görüşmeler yaptı. 24 Temmuz 1908 tarihinde ilan edilen II. Meşrutiyet sırasında gazeteler sansürsüz yayınlandı ve bu olay, günümüzde kutlanan 24 Temmuz Gazeteciler Bayramı’nın doğmasına öncülük etti.
Mihran Efendi, gazeteciliğin yanı sıra armatörlükle de ilgilendi ve “Konya”, “Sabah” ve “Kayseri” adlarında üç vapur aldı. İstanbul’da çok sayıda mülk edinen Mihran Efendi’nin adını taşıyan Suadiye sahilindeki yalıları günümüzde de varlığını sürdürüyor.
Birinci Dünya Savaşı sonrasında, ulusal mücadeleye karşıt görüşteki Ali Kemal ile “Peyam-ı Sabah” gazetesini kuran Mihran Efendi, Türk ordusunun İzmir’e girmesiyle birlikte Ali Kemal ile yollarını ayırdı ve gazetenin adını tekrar “Sabah” olarak değiştirdi. 1922 yılında ise Türkiye’deki faaliyetlerini sonlandırarak Fransa’ya yerleşti. Vatandaşlık teklifini reddeden Mihran Nakkaşyan, memleketine duyduğu bağlılığı vurgulamıştı. 1944 yılında Nice’te vefat eden Mihran Efendi, matbaacılık ve gazetecilik tarihimizde önemli bir isim olarak hafızalarda kaldı.
Yusuf Kartal
