Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileri, sağlık sorunları nedeniyle erken emekliliğin hangi durumlarda mümkün olduğunu ortaya koydu. Yaş şartını bekleyemeyen veya çalışma gücünü kaybeden kişiler için malulen emeklilik önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Son üç yıllık verilere göre, malulen emeklilik kararlarının en çok onkolojik hastalıklar (kanser) nedeniyle alındığı görülüyor. Her üç maluliyet kararından biri kanser hastalıkları nedeniyle verilirken, ikinci sırada nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıklar yer alıyor. Sinir sistemi hastalıkları ve ağır psikiyatrik tablolar da malulen emeklilik kapsamında önemli bir paya sahip.
Malulen emeklilik için bazı kriterler öne çıkıyor. Çalışma gücünün en az yüzde 60’ının kaybedilmiş olması, toplamda en az 1.800 gün prim ödenmiş olması ve genellikle 10 yıllık sigortalılık süresi aranıyor. Ancak sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olması hâlinde yalnızca 1.800 gün primle emeklilik hakkı doğabiliyor.
Malulen emeklilik kapsamında değerlendirilen hastalıklar oldukça geniş bir çerçeveye sahip. Onkolojik ve hematolojik rahatsızlıklardan organ kayıplarına, görme kaybından kalp ve damar hastalıklarına, ağır psikiyatrik tablolardan nörolojik hastalıklara kadar pek çok durum malulen emeklilik kapsamında değerlendirilebiliyor. Buradaki belirleyici unsur, hastalığın çalışma gücünü mevzuatta belirtilen oranda azaltmasıdır.
SGK yetkilileri, sağlık sorunları yaşayan kişilerin gerekli şartları taşıması hâlinde yaş kriterini beklemeden başvuru yapabileceğini belirtiyor. Sosyal güvenlik sistemi, sağlık nedeniyle çalışma imkânı kalmayan kişiler için bir güvence mekanizması sunuyor.
Seda Kantekin
