Tomarza'nın Adı Nereden Geliyor? AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı Açıkladı!

Murat Cahid Cıngı yazdı...

Kayseri - Kayseri'nin güneydoğusunda, Zamantı Vadisi boyunca uzanan Tomarza ilçemizin adının nereden geldiğini biliyor musunuz?

Erciyes'in ikliminden lezzet alan kabak çekirdeği üretimiyle Türkiye genelinde tanınan Tomarza'daki ilk yerleşim izleri M.Ö. 2000'li yıllara kadar uzanıyor.

Hitit'ten Osmanlı'ya

Hititlerin egemenliği altındaki bölge, imparatorluğun zayıflamasıyla Frigler ve Asurların yönetimine geçti. Ardından Persler'in hakimiyetine giren Tomarza, Büyük İskender'in Anadolu'yu fethetmesiyle Helenistik kültürle tanıştı. Roma ve Bizans dönemlerinde stratejik bir merkez haline gelen ilçe, özellikle Kapadokya bölgesiyle olan bağlantısıyla önem kazandı.

Tomarza, Selçuklu ve beylikler döneminde Türk hakimiyetine girdikten sonra tarihsel kayıtlarda görünür hale geldi. İzlenebilen en eski adı Köstere ya da Göstere olarak kayıtlara geçti. Osmanlı tahrir defterlerinde bölge uzun süre "Köstere Nahiyesi" adıyla anıldı.

Köstere Yörüklerinin izleri

"Köstere" adı, tarihsel ve etnografik çalışmalarda doğrudan Köstere Yörükleri ile ilişkilendiriliyor. Bu Yörük toplulukları, Orta Anadolu'daki Dulkadirli Türkmenleri içinde yer alıyor. Tomarza ve çevresi, bu Türkmen gruplarının yerleşik hayata geçtiği ana sahalardan biri olarak kabul ediliyor.

Tomarza, Osmanlı idaresinde uzun süre Develi kazasına bağlı bir nahiye statüsünde kaldı. Cumhuriyet döneminde yapılan idari düzenlemelerle 1953 yılında ilçe statüsü kazanarak Kayseri'ye bağlı müstakil bir ilçe haline geldi.

Thomas efsanesi gerçek değil

Tomarza adının kökenine dair halk arasında Thomas adlı Ermeni bir şahıs veya kabile adına dayandığı yönünde rivayetler bulunsa da, akademik çalışmalarda bu görüş geçerli kabul edilmiyor. Tomarza adının Ermenice'nin söz varlığına uymadığı, bölgenin tarihi ve kültürel yapısıyla örtüşmediği değerlendiriliyor.

Gerçek köken: Tomararda

Tomarza'nın, bölgeyi sulayan akarsularla ilişkili olarak "ırmak kenarındaki sulak arazi" anlamına gelen Türkçe kökenli "Tomararda" kelimesinden türediği düşünülüyor. Zamanla ikiz hecelerden birinin düşmesi ve ses değişimiyle Tomarza olarak adlandırıldı.

Tomarza, adıyla, tarihiyle ve coğrafyasıyla Türk yerleşim geleneğinin bugüne taşınmış kadim örneklerinden biri. Zamantı Vadisi boyunca uzanan doğal güzellikleri, yaylaları ve verimli arazileriyle Kayseri'nin en karakteristik ilçelerinden...

Berdan Altun