İran’ın nükleer programı nedeniyle uzun süredir gerilim yaşanan Washington-Tahran hattında dikkat çekici bir gelişme yaşandı. CNN International’ın haberine göre, Trump yönetimi, İran’a karşı sert askeri adımlar atmasının ardından şimdi diplomatik bir teklifle masaya dönmeyi hedefliyor.
İran’a Sivil Ama Kontrollü Nükleer Program Önerisi
ABD’nin İran Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Körfez ülkelerinden temsilciler arasında yapılan gizli görüşmede, 30 milyar dolarlık bir teşvik paketi gündeme geldi. Teklif, İran’a yalnızca sivil enerji üretimi amacıyla bir nükleer tesis kurulması yönünde yardım sunuyor. Ancak bu tesislerde Uranyum zenginleştirme faaliyetlerine kesinlikle izin verilmeyecek.
Finansmanı ABD Değil, Körfez Ülkeleri Üstlenecek
Öne çıkan en dikkat çekici detay ise fonlamanın ABD’den değil, Körfez ülkelerinden sağlanacak olması. Böylece Trump yönetimi hem İran’ı teşvik etmeyi hem de doğrudan ABD bütçesine yük bindirmemeyi planlıyor.
Yaptırımlar ve Dondurulan Fonlar Gündemde
Teklif kapsamında bazı yaptırımların kaldırılması ve İran’ın yurtdışında dondurulan 6 milyar dolarlık fonlarının serbest bırakılması da öngörülüyor. Ayrıca geçtiğimiz günlerde ABD’nin saldırı düzenlediği Fordo nükleer tesisinin yerine yeni bir sivil tesis kurulması da gündemde.
Uranyum Zenginleştirmeye Kesin Yasa
ABD, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını istiyor. Gerekli zenginleştirilmiş uranyumun ise ithal edilmesini öneriyor. Bu model, Birleşik Arap Emirlikleri'nin nükleer enerji stratejisine benzetiliyor. Ancak İran, bu şartı daha önce defalarca reddetmişti.
Trump: “Yeni Görüşmeler Olabilir”
Eski Başkan Trump, önümüzdeki hafta İran’la yeni temasların gerçekleşebileceğini açıkladı. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı böyle bir görüşmeden haberleri olmadığını duyurdu. CNN’e konuşan kaynaklar da henüz belirlenmiş bir tarih olmadığını belirtti.
Diplomatik Baskı Artıyor
ABD yönetimi, teklifin İran’a Katar gibi bölgesel aktörler aracılığıyla iletildiğini ve bu sürecin sonuç verebileceğini umuyor. Tahran ise geçtiğimiz haftalarda Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’yla (IAEA) iş birliğini sonlandırma yönünde bir yasa çıkarmış, bu adım İran’ın nükleer faaliyetlerini daha da gizli yürüteceği yorumlarına neden olmuştu.
Görüşmeler, İsrail Operasyonları Nedeniyle Askıya Alındı
İran ile ABD, daha önce beş tur görüşme gerçekleştirmişti. Altıncı turun Umman’da yapılması bekleniyordu ancak İsrail’in son askeri müdahaleleri süreci sekteye uğrattı.
Kaynak: Haber Merkezi
