Türkiye’nin bazı yerleşim birimleri, tarih boyunca il statüsünde yer alırken, Cumhuriyet döneminde yapılan idari düzenlemeler sonucunda ilçe hâline geldi. İşte o şehirlerden bazıları:
Safranbolu (Karabük): 1923–1924 yılları arasında il statüsündeydi, daha sonra ilçe yapıldı.
Gelibolu (Çanakkale): Osmanlı döneminde sancak ve vilayet merkeziydi, Cumhuriyet döneminde ilçe oldu.
Üsküdar (İstanbul): Osmanlı döneminde eyalet ve sancak merkezi olarak görev yaptı, günümüzde İstanbul’un ilçesidir.
Beypazarı (Ankara): Bir dönem vilayet statüsündeydi, daha sonra ilçe konumuna geçti.
Şebinkarahisar (Giresun): Osmanlı’da sancak ve vilayet merkeziyken, Cumhuriyet’ten sonra ilçe oldu.
Mudanya (Bursa): Osmanlı döneminde sancak merkezi olarak kullanıldı, günümüzde Bursa’ya bağlı bir ilçedir.
İzmit (Kocaeli): Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde vilayet merkeziydi. 1993’te Kocaeli büyükşehir olunca ilçe statüsüne geçti.
Uzmanlar, Osmanlı döneminde uygulanan eyalet, vilayet ve sancak sisteminin, birçok yerin geçmişte il düzeyinde yönetilmesine imkân tanıdığını belirtiyor. Cumhuriyet dönemi idari düzenlemeleriyle bu statüler yeniden belirlenmiş ve günümüzdeki ilçeler kanun ve nüfus kriterlerine göre şekillenmiştir.
Yusuf Kartal
