Yarkent Katliamı'nın 12. Yılında Acılar Dinmiyor

Doğu Türkistan'ın Kaşgar vilayetine bağlı Yarkent ilçesinin İlişku (Elişku) kasabasında, Çin' in 28 Temmuz 2014 tarihinde gerçekleştirdiği ve Uygur kuruluşlarının "Yarkent Katliamı" olarak nitelendirdiği olayların üzerinden 12 yıl geçti. Aradan geçen yıllara rağmen hayatını kaybedenler anılıyor, olayların bağımsız şekilde soruşturulması yönündeki çağrılar ise sürüyor.

Ramazan ayı boyunca ibadet, oruç ve dini yaşama yönelik uygulanan kısıtlamaların bölgede büyük bir gerilime yol açtığı belirtilirken, Ramazan Bayramı'nın ilk gününde başlayan olayların ardından Çin, Yarkent ve İlişku'da silahlı katliam gerçekleştirdi. Görgü tanıkları ve Uygur kaynakları, ağır silahlarla düzenlenen operasyonlarda kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu çok sayıda sivilin Çin tarafından yapılan katliamda yaşamını yitirdiğini ifade ediyor.

Uygur kuruluşları ve insan hakları savunucuları, Çin'in Yarkent'te sivillere yönelik katliam gerçekleştirdiğini orantısız güç kullandığını, binlerce kişiyi gözaltına aldığını ve bazı yerleşim yerlerini tamamen ortadan kaldırdığını belirtiyor. Bazı Uygur kaynakları hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bini aştığını vurguladı.

Olayların ardından bölgenin uzun süre dış dünyaya kapatıldığı, iletişim hatlarının kesildiği ve bağımsız gözlemcilerin bölgeye girişine izin verilmediği uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. İnsan hakları örgütleri, yaşananların tüm yönleriyle araştırılması ve sorumluların hesap vermesi çağrısını yineliyor.

Dünya Uygur Kongresi başta olmak üzere çok sayıda Uygur kuruluşu, Yarkent Katliamı'nın Doğu Türkistan'da Uygur Türklerine yönelik baskı politikalarının en kanlı örneklerinden biri olduğunu belirterek, uluslararası toplumu yaşananlara sessiz kalmamaya davet ediyor.

Çin yönetimi ise katliamdan kendini aklamak için Yarkent'teki operasyonları "terörle mücadele" kapsamında gerçekleştirilen güvenlik operasyonları olarak tanımlarken, uluslararası kamuoyunda dile getirilen katliam ve hak ihlali iddialarını reddediyor. Buna karşın insan hakları örgütleri ve Uygur temsilcileri, yaşananların bağımsız bir uluslararası soruşturmayla aydınlatılması gerektiğini vurgulamayı sürdürüyor.

Buse Yıldız