Sönmüş yanardağ Erciyes’in zirvesinde, milattan önceki yıllardan bu yana tapınak olarak kullanıldığı düşünülen bir mağara yer alıyor. Bu mağara, binlerce yıl boyunca ayakta kalmayı başarmış ve bölgenin tarihsel mirasının bir parçası haline gelmiştir.Tarihçi yazar Halit Erkiletlioğlu, Erciyes’in yaklaşık 25 milyon yıl önce patlayan bir volkan olduğunu belirtiyor.
ANTİK ÇAĞLARDA KUTSAL KABUL EDİLDİPaganizm (çok tanrıcılık) döneminde, Erciyes’in tanrıların oturduğu kutsal bir dağ olarak kabul edildiğini anlatan Erkiletlioğlu, şunları ekliyor:Erciyes, Olimpos Dağı gibi önemli bir yerdi. Zirvedeki mağara, kuzeye ve güneye açılan iki ayrı girişe sahip. İçinde Aramice olduğu tahmin edilen yazılar ve bir niş bulunuyor. Mağara tamamen doğal değil, bir kısmı insanlar tarafından açılmış. Pagan rahipleri burada dini ayinler yaparak tanrılarına adaklar sunuyordu. Erciyes’in adı Roma ve Kapadokya dönemlerinde 'Argeus' olarak biliniyor ve hem Kapadokyalıların hem de Romalıların kutsal kabul ettikleri bir dağdı. Senenin belirli zamanlarında burada tapınılır, kurbanlar verilirdi.
HRİSTİYANLIKLA BİRLİKTE DAĞA ÇIKMAK YASAKLANDIErkiletlioğlu, mağaranın yaklaşık 20-25 metrekarelik bir kapalı alan sunduğunu, ancak güney ve kuzey kısımlarının açık olduğunu ifade ediyor. Erciyes’teki bu mağara, Batılı araştırmacıların makalelerinde de yer almış. 1890’lı yıllardan itibaren gelen şarkiyatçılar, mağara ve çevresi hakkında yazılar yazmışlar. Ayrıca, Erciyes’in resmedildiği sikkeler de bulunmuş. Erciyes’teki mağara, bu sikkelerde sıkça yer alan bir detay olarak dikkat çekiyor. Ancak 381 yılında, Roma İmparatoru 1. Theodosius’un Hristiyanlığı resmi din olarak ilan etmesiyle, Paganizm yasaklanmış ve bu dağdaki tapınma ritüelleri sona ermiştir.
3 BİN 917 METRELİK TARİHİ TIRMANIŞDağcı Mustafa Eliaçık, mağarayı görmek için zirveye tırmananlara rehberlik ettiğini belirtiyor:Erciyes 3 bin 917 metreye kadar yükseliyor ve zirvedeki tapınak oldukça ilgi çekici. Ziyaretçiler hem yurt içinden hem de yurt dışından geliyor. İnsanlar burayı görmek için bizden bilgi alıp, tırmanış yapıyor. Gerçekten ilginç bir yer.
MAĞARANIN BÜYÜK BİR GİRİŞİ VE KÜÇÜK BİR ÇIKIŞI VARDağcı Hasan Ali Şahin ise, mağaraya defalarca tırmanış yaptığını belirterek, şunları söyledi:Erciyes’in zirvesinde, tapınak olarak kullanıldığı söylenen bir mağara var. Çok az kişi bu yerden haberdar. Mağaranın önünde büyük bir giriş bulunuyor ve arka tarafı Kayseri’ye doğru küçük bir çıkışa sahip. El işçiliğiyle yapılmış olan bu yapıya tırmanmak, geçmişte büyük bir başarıydı. Bugün modern ekipmanlarla tırmanıyoruz. Mağarayı görmek için gelen dağcılar var. Zorlu hava koşullarında, mağara bizim için bir sığınak işlevi görüyor. Fırtına veya kar yağışı durumunda dağcıların barınabileceği bir alan haline geliyor. Şu an aktif olarak kullanıyoruz.
ANTİK ÇAĞLARDA KUTSAL KABUL EDİLDİPaganizm (çok tanrıcılık) döneminde, Erciyes’in tanrıların oturduğu kutsal bir dağ olarak kabul edildiğini anlatan Erkiletlioğlu, şunları ekliyor:Erciyes, Olimpos Dağı gibi önemli bir yerdi. Zirvedeki mağara, kuzeye ve güneye açılan iki ayrı girişe sahip. İçinde Aramice olduğu tahmin edilen yazılar ve bir niş bulunuyor. Mağara tamamen doğal değil, bir kısmı insanlar tarafından açılmış. Pagan rahipleri burada dini ayinler yaparak tanrılarına adaklar sunuyordu. Erciyes’in adı Roma ve Kapadokya dönemlerinde 'Argeus' olarak biliniyor ve hem Kapadokyalıların hem de Romalıların kutsal kabul ettikleri bir dağdı. Senenin belirli zamanlarında burada tapınılır, kurbanlar verilirdi.HRİSTİYANLIKLA BİRLİKTE DAĞA ÇIKMAK YASAKLANDIErkiletlioğlu, mağaranın yaklaşık 20-25 metrekarelik bir kapalı alan sunduğunu, ancak güney ve kuzey kısımlarının açık olduğunu ifade ediyor. Erciyes’teki bu mağara, Batılı araştırmacıların makalelerinde de yer almış. 1890’lı yıllardan itibaren gelen şarkiyatçılar, mağara ve çevresi hakkında yazılar yazmışlar. Ayrıca, Erciyes’in resmedildiği sikkeler de bulunmuş. Erciyes’teki mağara, bu sikkelerde sıkça yer alan bir detay olarak dikkat çekiyor. Ancak 381 yılında, Roma İmparatoru 1. Theodosius’un Hristiyanlığı resmi din olarak ilan etmesiyle, Paganizm yasaklanmış ve bu dağdaki tapınma ritüelleri sona ermiştir.3 BİN 917 METRELİK TARİHİ TIRMANIŞDağcı Mustafa Eliaçık, mağarayı görmek için zirveye tırmananlara rehberlik ettiğini belirtiyor:Erciyes 3 bin 917 metreye kadar yükseliyor ve zirvedeki tapınak oldukça ilgi çekici. Ziyaretçiler hem yurt içinden hem de yurt dışından geliyor. İnsanlar burayı görmek için bizden bilgi alıp, tırmanış yapıyor. Gerçekten ilginç bir yer.MAĞARANIN BÜYÜK BİR GİRİŞİ VE KÜÇÜK BİR ÇIKIŞI VARDağcı Hasan Ali Şahin ise, mağaraya defalarca tırmanış yaptığını belirterek, şunları söyledi:Erciyes’in zirvesinde, tapınak olarak kullanıldığı söylenen bir mağara var. Çok az kişi bu yerden haberdar. Mağaranın önünde büyük bir giriş bulunuyor ve arka tarafı Kayseri’ye doğru küçük bir çıkışa sahip. El işçiliğiyle yapılmış olan bu yapıya tırmanmak, geçmişte büyük bir başarıydı. Bugün modern ekipmanlarla tırmanıyoruz. Mağarayı görmek için gelen dağcılar var. Zorlu hava koşullarında, mağara bizim için bir sığınak işlevi görüyor. Fırtına veya kar yağışı durumunda dağcıların barınabileceği bir alan haline geliyor. Şu an aktif olarak kullanıyoruz. 
